Romantik İlişkilerde Zıt Kutuplar Birbirini Çeker Mi?

Bazı araştırmalar, zıtlıkların özellikle ilişkinin ilk evrelerinde güçlü bir çekim yaratabildiğini göstermektedir. Farklı karakter özellikleri, yaşam tarzları ya da bakış açıları, bireylerde merak ve heyecan duygusu uyandırarak karşı tarafı daha ilgi çekici kılabilmektedir. Ancak işin bilimsel tarafı biraz daha farklı bir tablo çiziyor: Son yıllarda yapılan çalışmalar, insanların uzun vadeli ilişki söz konusu olduğunda kendilerine dünya görüşü, değerler ve kişilik özellikleri açısından benzeyen partnerleri tercih etme eğiliminde olduğunu ortaya koyuyor. Çin’de 1.014 bekar kişiyle yapılan bir çalışmada, katılımcılara nasıl bir partner istedikleri sorulmuş. Katılımcılar ideal partnerlerinin kişilik ve fiziksel özelliklerinde, sosyal kaynaklarda, dünya görüşü ve manevi değerlerinde kendine benzer olmasını tercih ediyor. Yani yaygın olarak zıt kutupların birbirini çektiği söylense de araştırmalar özellikle temel değerler ve karakter özelliklerinde benzerliğin güçlü bir çekim unsuru olduğunu göstermekte. Bu noktada ilişkiyi bir dansa benzetmek mümkün. İlk anda farklı adımlar büyüleyici gelebilir; biri enerjik, diğeri sakin, bazen hızlı bazen yavaş olunabilir. Ancak uzun süre aynı pistte kalabilmek için ritmin bir noktada uyumlanması gerekir. Aksi halde adımlar bir süre sonra birbirine çarpmaya başlar.

Bir ilişkiyi, evliliği sürdüren nedir?
Romantik ilişkilerde başlangıçtaki güçlü çekim ilişkilere başlama motivasyonu verebilir. Ancak bu çekim, her zaman ilişkinin uzun vadede sağlıklı ve sürdürülebilir olacağı anlamına gelmez. Uzun süren evliliklere bakıldığında, çok daha farklı dinamiklerin ilişkiyi etkileyebildiği görülmüştür. İlişkiyi ayakta tutan şey çoğu zaman güven, karşılıklı saygı, ortak değerler ve sağlıklı iletişimdir. Başlangıçtaki çekim ne kadar yoğun olursa olsun, ilişkiyi yıllar boyunca taşıyan dinamikler çok daha derindir.

Araştırmalar ne söylüyor?
Çift terapisti John Gottman, çiftleri 20–40 yıl boyunca gözlemleyerek hangi ilişkilerin sürdüğünü, hangilerinin bittiğini incelemiştir. Gottman’ın araştırmalarına göre, evliliklerin bitmesinin sebeplerinden %40’ını yıkıcı tartışmalar oluşturuyor, özellikle de bu tartışmalar sırasında aşırı eleştirel, savunmacı olmak, duvar örmek ve karşı tarafı küçümsemek. Mahşerin 4 Atlısı olarak bilinen bu dört davranış şekli ilişkilere ciddi hasarlar verebilmekte. Her türlü ilişkide çatışmanın kaçınılmaz olduğunu da belirten John Gottman, mutlu çiftlerin de tartıştığını ancak diyalog kurma konusunda başarılı olduklarını belirtiyor. Yani ilişkinin devamını en iyi öngören şey iletişim biçimi ve çiftlerin birbirine duyduğu güven.
Sternbergin Üçgen Aşk Kuramı’na göre, uzun süreli bir evlilik ve ilişki için şu üç konu çok önemli: yakınlığı, tutkuyu ve bağlılığı arttırmak. Çiftlerin birbiriyle kaliteli zaman geçirmesi, birbirini desteklemesi, fiziksel temasta bulunması, birbirleriyle flörtleşmesi, ilişkilerine yatırım yapması ve ortak kararlar alması bu üçlüyü destekleyerek ilişkinin devamlılığına katkıda bulunabilir. Yani aslında romantik bir ilişkiyi sürdürmek için o kadar çok faktör devreye giriyor ki… Meseleyi yalnızca “zıtlık mı, benzerlik mi?” sorusuna indirgemek yeterli olmuyor. Karşılıklı emek, sağlıklı bir iletişim, ortak değerler ve hedefler ilişkinin yapıtaşını oluşturuyor. Sonuç olarak uzun soluklu ilişkiler tesadüflerden çok bilinçli seçimlerle ve karşılıklı çabayla oluşuyor.

Psk. Sıla Kosalı