İHRACATÇILARIN DÖVİZ DÖNÜŞÜM DESTEĞİNDE YENİ DÖNEM: TCMB'DEN DÜZENLEME MESAJI

İhracatçıların döviz dönüşüm desteğinden daha etkin yararlanabilmesi amacıyla düzenlemelerin uygulamadaki sonuçları değerlendirildi. Dış Ticarete Yön Verenler Derneği (DIŞYÖNDER) tarafından 3 Kasım 2026 tarihinde, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) katkılarıyla gerçekleştirilen çevrim içi toplantıda, 1 Ekim'de yürürlüğe giren ve 26 Ekim'de güncellenen uygulama esasları masaya yatırıldı.

235 kişinin katıldığı webinarda, ihracatçıların karşılaştığı finansal ve operasyonel sorunların yanı sıra destek mekanizmasının daha erişilebilir hâle getirilmesine yönelik öneriler paylaşıldı. Toplantıya TCMB ve DIŞYÖNDER temsilcilerinin yanı sıra bankacılık ve dış ticaret alanında uzman isimler de katıldı.

YÜZDE 10 DÖVİZ KRİTERİNE AÇIKLIK GETİRİLDİ

Webinarın öne çıkan başlıklarından biri, firmaların likit döviz varlıklarına ilişkin yüzde 10 sınırı oldu. TCMB temsilcileri, söz konusu kriterin üç ay boyunca kesintisiz olarak sağlanması zorunluluğunun bulunmadığını açıkladı. Üç aylık sürenin belge geçerliliğini ifade ettiği, firmaların yılda dört kez gerçekleştirilen dönemsel değerlendirmelerde gerekli şartları karşılamasının yeterli olduğu belirtildi.

Bu açıklamanın, döviz varlıklarını ithalat ödemeleri ve finansman ihtiyaçları doğrultusunda kullanan ihracatçılar açısından uygulamadaki belirsizlikleri azaltması bekleniyor.

ÜRETİCİ VE TEDARİKÇİ FİRMALARA YENİ İMKÂNLAR

26 Ekim'de yapılan düzenlemelerle Dahilde İşleme Rejimi kapsamında ihracatçı firmalara tedarik sağlayan işletmelerin destekten yararlanabilmesine yönelik yeni olanaklar oluşturuldu. Ana ihracatçı firmanın yıllık destek limitini doldurduğu durumlarda da belirli koşulların sağlanmasıyla tedarikçilerin destek alabilmesinin önü açıldı.

Peşin ihracat işlemlerinin 180 günlük taahhüt süresi kapsamında değerlendirilmesi ve döviz hesabında yalnızca Merkez Bankası'na satılacak tutarın bulundurulmasının yeterli görülmesi de işletmelerin nakit akışını yönetmesi açısından önemli değişiklikler arasında yer aldı.

BANKACILIK UYGULAMALARINDA STANDARTLAŞMA TALEBİ

Toplantıda yalnızca destek kriterleri değil, bankacılık işlemlerinde yaşanan uygulama farklılıkları da gündeme geldi. Bankaların aracılık komisyonları, işlem saatleri ve şubeler arasındaki farklı uygulamaların ihracatçılar üzerinde oluşturduğu yük değerlendirildi.

İşlemlerde saat 11.00 kurunun esas alınması ve dijital başvuru süreçlerinin geliştirilmesi, bürokratik işlemlerin azaltılması açısından öne çıkan öneriler oldu. Türk lirası reeskont kredisi kullanan firmaların döviz dönüşüm desteğinden yararlanmasına engel bulunmadığı da toplantıda açıklanan konular arasında yer aldı. Bazı yabancı para reeskont kredilerinde ise mevcut kısıtlamaların devam ettiği belirtildi.

SEKTÖRÜN TALEPLERİ TCMB'YE RAPORLANACAK

Webinarda dış ticaret sermaye şirketlerinin KDV'li faturaları, aracılı peşin ihracat işlemleri ve yıllık destek limitleri gibi uygulamada sorun yaşanan başlıklar da ele alındı. Üretici firmaların destek mekanizmasına erişimini kolaylaştıracak düzenlemeler üzerinde çalışıldığı ifade edilirken, sektörün beklentilerinin kuruma aktarılması konusunda görüş birliğine varıldı.

DIŞYÖNDER yönetimi, ihracatçıların karşılaştığı sorunları ve çözüm önerilerini içeren teknik bir rapor hazırlayarak TCMB'ye sunacak.

DIŞYÖNDER Başkanı Dr. Hakan Çınar da döviz dönüşüm desteğinin başarısının yalnızca sağlanan finansal avantajlarla değerlendirilemeyeceğine dikkat çekti. Çınar, ihracatçıların bu destekten hızlı, kolay ve etkin biçimde yararlanabilmesinin de büyük önem taşıdığını vurguladı.

Döviz dönüşüm desteğinin uygulamadaki etkinliğinin artırılmasına yönelik çalışmaların önümüzdeki dönemde de sürmesi beklenirken, DIŞYÖNDER'in hazırlayacağı teknik raporun sektördeki sorunların çözümüne yönelik yeni düzenlemeler açısından yol gösterici olması hedefleniyor.