Kahve içmeden de etkisini gösteriyor: Sadece kokusu bile beyin aktivitesini değiştirebilir

Kahvenin güne başlarken ya da gün içinde kısa bir mola sırasında tercih edilmesinin ardında yalnızca tadı ve içerdiği kafein olmayabilir. Japonya'da yapılan yeni bir çalışma, henüz kahveden tek bir yudum alınmadan, yalnızca kokusunun bile insanlarda bazı psikolojik ve nörolojik değişikliklerle ilişkili olabileceğini gösterdi.

Araştırma, 20 ile 29 yaşları arasındaki 20 üniversite öğrencisinin katılımıyla gerçekleştirildi. Çalışmanın sonuçları Nutrients dergisinde yayımlandı.

Beş dakikalık koku maruziyeti incelendi

Araştırmacılar deney kapsamında 20 gram öğütülmüş kahveyi 400 mililitre sıcak su kullanarak demledi. Taze hazırlanan kahve, gönüllülerin yaklaşık 50 santimetre uzağına yerleştirildi.

Katılımcıların kokuya maruz kalmadan önceki ve beş dakikalık maruziyet sonrasındaki ruh hali ile beyin aktiviteleri karşılaştırıldı.

Ölçümlerde yorgunluk, gerginlik, endişe, kafa karışıklığı ve depresif duygu durumuyla ilişkili skorların belirgin biçimde azaldığı görüldü.

Buna karşılık katılımcıların kendilerini daha enerjik veya canlı hissetmelerinde aynı ölçüde belirgin bir değişiklik tespit edilmedi. Bu nedenle araştırmacılar, kahve kokusunun özellikle olumsuz duyguların hafiflemesiyle ilişkili olabileceğine dikkat çekti.

Beyindeki rahatlama göstergesinde artış görüldü

Çalışmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de beyin dalgalarıyla ilgili ölçümlerde ortaya çıktı.

Alfa, beta ve teta dalgalarının oranları kullanılarak hesaplanan "rahatlama indeksi"nin kahve kokusuna maruz kalmanın ardından yükseldiği belirlendi.

Bu bulgu, kahve aromasının yalnızca kişinin kendisini nasıl hissettiğiyle değil, beyin aktivitesindeki bazı değişimlerle de ilişkili olabileceğini düşündürdü.

Ancak araştırmada kalp atış hızında veya kalp atış hızı değişkenliğinde belirgin bir farklılık gözlenmedi.

Kahve kokusu neden böyle bir etki yaratıyor olabilir?

Kokuların insan beynindeki duygu ve hafıza süreçleriyle güçlü bir bağlantısı bulunuyor. Bu nedenle araştırmacılar, kahve aromasının geçmişte yaşanan olumlu deneyimleri hatırlatmasının ruh hali üzerindeki değişimde rol oynayabileceğini değerlendiriyor.

Sabah kahvesi, iş arasında verilen bir mola, arkadaşlarla yapılan sohbetler veya rahat geçirilen bir zaman gibi anılar, kahve kokusuyla birlikte yeniden çağrışım oluşturabiliyor.

Dolayısıyla gözlenen etkinin yalnızca kahvenin kimyasal özelliklerinden değil, kişinin kahve kokusuna yüklediği anılardan ve beklentilerden de kaynaklanabileceği düşünülüyor.

Araştırmanın önemli sınırlılıkları bulunuyor

Araştırmacılar elde edilen sonuçların dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini de vurguluyor.

Çalışmaya yalnızca 20 kişinin katılması ve araştırmada bir kontrol grubunun bulunmaması, sonuçların genellenebilirliğini sınırlandırıyor. Ayrıca katılımcıların günlük kahve tüketim alışkanlıklarının ayrıntılı şekilde incelenmemiş olması da önemli bir sınırlılık olarak değerlendiriliyor.

Bunun yanında katılımcıların beş dakika boyunca sessiz bir ortamda dinlenmiş olmalarının da ruh halindeki olumlu değişime katkıda bulunmuş olabileceği belirtiliyor.

Bu nedenle çalışma, kahve kokusunun ruh halini ve beyin aktivitesini kesin olarak değiştirdiğini kanıtlayan bir sonuçtan ziyade, daha kapsamlı araştırmalarla incelenmesi gereken ön bulgular ortaya koyuyor.

Araştırma, kahvenin yalnızca tüketilmesiyle değil, aromasının algılanmasıyla da insan deneyimi üzerinde etkili olabileceğine dair yeni bir araştırma alanına işaret ediyor.