Deloitte: Yapay Zeka İş Dünyasında Ölçekleme ve Kalıcı Değer Dönemine Girdi

Deloitte, iş dünyasında yapay zeka alanındaki gelişmeleri ve gelecek dönemde öne çıkacak ana trendleri ortaya koymak amacıyla hazırladığı “Teknoloji Trendleri 2026” raporunun sonuçlarını paylaştı. Deloitte’un 17’nci kez yayımladığı rapor, yapay zekanın kurumsal teknolojide artık “deneme ve kanıtlama” aşamasından çıkarak ölçekleme ve kalıcı değer üretme dönemine girdiğini ortaya koyuyor.

Raporda, yapay zekanın kurumsal teknolojinin neredeyse hiçbir alanını dokunulmamış bırakmadığı vurgulanırken, önümüzdeki 18-24 ayda iş dünyasının gündemini şekillendirecek birbirine bağlı ana trendler ve izlenmesi gereken kritik sinyallere ilişkin kapsamlı içgörüler sunuluyor.

Deloitte’un analizine göre, üretken yapay zeka, yaklaşık 100 milyon kullanıcıya yalnızca iki ayda ulaşarak yeni teknolojilerin benimsenme hızında tarihi bir eşiği geride bıraktı. Yapay zeka tarafından üretilen yanıtların, geleneksel web sitelerine yönlendirilen tıklama oranlarını üçte birden fazla azalttığı belirtilirken, yapay zeka platformlarının organik trafiğin yüzde 6,5’ini yönlendirdiği, bu oranın bir yıl içinde yüzde 14,5’e ulaşmasının beklendiği kaydedildi.

Raporda ayrıca, yapay zeka girişimlerinin gelirlerini 1 milyon dolardan 30 milyon dolara çıkarma sürecinde, Hizmet Olarak Yazılım (SaaS) şirketlerine kıyasla 5 kat daha hızlı ölçeklendiği vurgulandı. Benimseme hızının artması ve “yatırım–altyapı–veri” döngüsünün inovasyonu bileşik şekilde hızlandırdığı ifade edilirken, kurumların yalnızca süreç otomasyonuna odaklanmak yerine iş yapış biçimlerini kökten yeniden tasarlaması gerektiğine dikkat çekildi.

Rapora göre, teknoloji fonksiyonu da yeniden şekilleniyor. Yapay zeka iş birliği tasarımı, uç yapay zeka (edge AI) mühendisliği gibi yeni rol ve yetkinlikler öne çıkarken, yapay zeka endüstriyel robotlardan otonom sistemlere kadar geniş bir alanda somut değer üretiyor. Amazon’un bir milyonuncu robotunu devreye alması ve DeepFleet yapay zeka modelinin depo içi verimliliği yüzde 10 artırması, “fiziksel yapay zeka” dalgasının hız kazandığını gösteriyor.

Raporda yer alan projeksiyonlar, 2035’e kadar iş yerlerinde 2 milyon insansı robotun kullanılacağını, bu alanın toplam adreslenebilir pazar büyüklüğünün ise 2050’ye kadar 1,4–1,7 trilyon dolar seviyesine ulaşacağını öngörüyor.

“Aracı Tabanlı” İş Gücü Dönemi

Raporda, birçok kurumun mevcut süreçleri otomatikleştirmekle yetinmesi nedeniyle “aracı tabanlı” (ajantik) yapay zeka uygulamalarını ölçeklemekte zorlandığına dikkat çekiliyor. Deloitte anketine göre, kuruluşların yalnızca yüzde 11’i aracı sistemleri ölçekli biçimde kullanırken, yüzde 38’i pilot aşamasında bulunuyor. Yüzde 42’si aracı stratejisi için yol haritası oluşturduğunu belirtirken, yüzde 35’inin henüz resmi bir stratejisi bulunmuyor.

Öte yandan, kuruluşların yüzde 64’ü önümüzdeki iki yıl içinde yapay zeka yatırımlarını artırmayı planlıyor. Teknoloji bütçelerinde yapay zekanın payının ise ortalama yüzde 8’den yüzde 13’e yükselmesi bekleniyor.

Raporda ayrıca, yapay zeka çıkarım maliyetlerinin son iki yılda 280 kat düşmesine rağmen kullanım hacminin hızla artması nedeniyle toplam harcamaların büyüdüğü, bu durumun özellikle yüksek hacimli iş yüklerinde bulut maliyetlerini kritik bir eşik haline getirdiği ifade ediliyor. Bu nedenle kurumların, bulut, kurum içi (on-prem) ve uç bileşenleri bir arada ele alan hibrit mimarilere yöneldiği belirtiliyor. Deloitte, 2028’e kadar yapay zeka araçlarında kullanılan verilerin yüzde 80’inin sentetik veri olacağını öngörüyor.

“Yapay Zeka Elektrik Gibi Temel Bir Altyapı Haline Geldi”

Açıklamada görüşlerine yer verilen Deloitte Türkiye Teknoloji ve Dönüşüm Hizmetleri Lideri Hakan Göl, yapay zeka gündeminin artık denemeden ölçeklemeye ve kalıcı değer üretmeye evrildiğini belirtti. Göl, Teknoloji Trendleri 2026 raporunun, yapay zekanın ürün ve hizmetlerde elektrik gibi temel bir altyapı katmanına dönüştüğünü net biçimde ortaya koyduğunu ifade etti.

Başarı için yalnızca ileri teknolojinin yeterli olmadığını vurgulayan Göl, kurumların süreçlerini sadece otomatize etmek yerine yeniden tasarlaması, yatırımları iş çıktılarıyla ilişkilendirmesi ve hızlı uygulama kabiliyeti kazanması gerektiğini söyledi. Göl, önde gelen kuruluşların “aracı öncelikli” süreç tasarımını benimsediğini, çoklu ajan orkestrasyonu uyguladığını ve yapay zeka ajanlarını silikon tabanlı bir iş gücü olarak yönettiğini dile getirdi.

Geleceğin, kademeli otonomi seviyeleri, hibrit insan-dijital iş güçleri ve ajanların ürettiği verilerle sürekli öğrenmeye dayalı bir yapıya işaret ettiğini belirten Göl, bu dönüşümün işletmelerin çalışma ve rekabet biçimini kökten değiştireceğini ifade etti.