Savaş Tekstilde Dengeleri Değiştirdi: Geri Dönüştürülmüş İpliğe Talep Patladı

Ham Madde Maliyetlerinde "Savaş" Baskısı

Savaşla birlikte tırmanışa geçen küresel enerji maliyetleri, iplik üretimindeki dengeleri kökten değiştirdi:

• Sentetik Elyaf Fiyatları: Petrol bazlı sentetik elyaf fiyatlarında ciddi artış yaşandı. Kilogram fiyatı 1,70 dolara yükselen elyaftaki bu %70'lik artış, doğrudan polyester iplik fiyatlarına yansıdı.

• Pamuk Piyasasında Dalgalanma: Polyester iplik fiyatlarının fırlamasıyla pamuk ile polyester arasındaki fiyat makası kapandı. Bu durum tekstilcileri pamuğa yönlendirse de Amerikan pamuk vadelileri son 70 günü aşkın süreçte %32 yükselerek pamuk ipliği maliyetlerini de zirveye taşıdı.

• Rejenere İpliğin Fiyat Avantajı: Geleneksel pamuk ipliğindeki fiyat artışları rejenere ipliğe oranla çok daha fazla oldu. Rejenere ipliğin kilogram fiyatı maliyet baskısıyla 60 liradan 80 liraya çıksa da boya, enerji ve kimyasal maliyetinin bulunmaması üreticilere devasa bir rekabet avantajı sağladı.

 Üretimin Kalbi: 1,5 Milyon Tonluk Geri Dönüşüm Hacmi

"Küresel Tekstil Geri Dönüşüm Pazarı Raporu"na göre küresel pazar büyüklüğü 2025 itibarıyla 5,6 milyar dolara ulaşırken, Türkiye iplik üretimi ve ihracatında dünyada ilk 5 ülke arasında yer alıyor:

• Türkiye genelinde atık geri dönüşüm lisansına sahip 150’ye yakın firma bulunuyor. Türkiye'nin toplam geri dönüşüm hacmi 1,5 milyon tonu aşmış durumda.

• Uşak Zirvede: Türkiye'deki rejenere iplik üretiminin %80’e yakını Uşak’ta gerçekleşiyor. Uşak Ticaret ve Sanayi Odası (UTSO) raporlarına göre kentte yılda yaklaşık 900 bin ton tekstil atığı işlenerek yeniden ekonomiye kazandırılıyor. Gaziantep ve Kahramanmaraş da iplik üretimindeki diğer güçlü merkezler olarak öne çıkıyor.

 Güney Amerika ve AB Pazarlarında Türk İpliği Modası

Türkiye, 2025 yılında yaklaşık 2,2 milyar dolarlık iplik ihracatı gerçekleştirerek küresel değer zincirindeki yerini sağlamlaştırdı. Rejenere iplikte en büyük pazarlar Avrupa, Güney Amerika ve Kuzey Afrika olarak sıralanıyor:

• "Made in Türkiye" Talebi: Brezilya, Kolombiya, Honduras, Panama, Şili, Peru ve Venezuela gibi Güney Amerika ülkelerindeki toptancılar, Türk rejenere ipliğinin Çin ürünlerinden çok daha kaliteli olduğunu belirterek ambalajlarda özellikle Türk malı etiketini talep ediyor.

• Yeşil Mutabakat Fırsatı: Avrupa Birliği'nin Yeşil Mutabakat çerçevesinde tekstil dönüşümüne verdiği önem, Global Recycled Standard (GRS) sertifikalı Türk firmalarına olan ihtiyacı artırıyor. Kalite ve güvenin korunması halinde, Avrupa’nın tekstil dönüşüm hacminden Türkiye'nin çok daha büyük bir pay alması öngörülüyor.