Kurtuluş Meşalesinin Yakıldığı Gün: 19 Mayıs 1919’un Üzerinden 107 Yıl Geçti

İşgal Kıskacındaki Vatan ve Samsun’daki Kargaşa

Mondros Mütarekesi’nin ardından İtilaf Devletleri Anadolu’yu dört bir koldan işgale başlamıştı. İngiliz donanması İstanbul’a demirlemiş; İzmir, Adana, Antalya gibi stratejik şehirler işgal edilmişti.

• 7. Madde Tehlikesi: Samsun ve çevresindeki Rum çeteleri, bölgede kargaşa çıkararak Mondros'un 7. maddesi uyarınca Karadeniz'i İtilaf Devletleri'nin resmi işgaline açmak istiyordu.

• İngiliz Baskısı: Türk halkının kendini savunmak için teşkilatlanması üzerine İngilizler, İstanbul Hükümeti’ne asayişin sağlanması için baskı yaptı. Bu gelişme, Mustafa Kemal Paşa’nın 9. Ordu Müfettişi olarak geniş askeri ve sivil yetkilerle Anadolu'ya gönderilmesinin önünü açtı.

 İstanbul'dan Samsun'a: İlk Adım Reji İskelesi'nde Atıldı

İzmir'in işgal edilmesinden hemen bir gün sonra, 16 Mayıs 1919'da Bandırma Vapuru ile İstanbul'dan ayrılan Mustafa Kemal ve silah arkadaşları, 19 Mayıs'ta Samsun'a ulaştı.

• Tütün İskelesi: Birinci Dünya Savaşı'nda Ruslar tarafından kentin tüm iskeleleri bombalanmış, geriye yalnızca Fransız sigara fabrikasına ait olan Reji İskelesi sağlam kalmıştı. Bu nedenle gemi buraya yanaştı.

• Havza Örgütlenmesi: Samsun'daki İngiliz varlığının yarattığı tedirginlik nedeniyle Mustafa Kemal, kentte 6 gün kaldıktan sonra 25 Mayıs'ta Havza'ya geçti.

• İlk Miting: Kurtuluşun ikinci durağı olan Havza'da, Mustafa Kemal Paşa'nın talimatıyla İzmir'in işgalini protesto eden ilk resmi miting düzenlendi. Havza'daki bu milli hareketlilik üzerine İngilizlerin baskısıyla görevinden alınan Atatürk, mücadelesine sivil olarak devam etti.