12 Günlük Savaş Bitti, Herkes Kazandığını Söylüyor: Peki Gerçek Kazanan Kim?

Orta Doğu, 12 gün süren ve tüm dünyayı alarma geçiren bir krizden geçerken, ABD, İran ve İsrail’in karşılıklı saldırılarla yürüttüğü savaş sona erdi. Üç taraf da “başardık” derken, sahadaki gerçekler uzmanlara göre bunun aksini gösteriyor. Uluslararası Kriz Grubu ve New York Times’ın analizine göre, savaşın gerçekte kazananı yok.

ABD, "en başarılı hava operasyonlarından biri" dedi
Geçtiğimiz hafta ABD, İran’ın üç nükleer tesisine B-2 bombardıman uçakları ve denizaltılardan fırlatılan füzelerle saldırdı. Washington, bu saldırılarla İran’ın nükleer kapasitesini “tamamen yok ettiğini” savundu. Ancak Amerikan medyası ve bazı askeri uzmanlar, sadece birkaç aylık bir gecikmeye neden olunduğunu ve tesislerin tam olarak imha edilmediğini bildirdi.

İran, "karşılık verdik" dedi ama önceden haber verdi
İran’ın yanıtı dikkat çekiciydi. Tahran yönetimi, Katar’daki ABD üssünü hedef aldı ancak saldırıdan önce hem Katar hem de ABD’ye mesaj gönderdi. Katar hava sahası kapatıldı, Amerikan askerleri uyarıldı. Böylece herhangi bir can kaybı yaşanmadı. Bu da İran’ın “ölçülü misilleme” stratejisini gösterdi.

Trump: “Teşekkürler İran”
ABD Başkanı Donald Trump, saldırının ardından İran’a önceden bilgi verdiği için teşekkür etti. "İran duygularını boşalttı. Umarım bundan sonra nefret olmaz" diyen Trump, iki tarafın ateşkese yaklaştığını belirtti. Ancak günler sonra ateşkesin ihlal edildiği yönünde karşılıklı suçlamalar geldi. İsrail, İran'ı ateşkesi bozmakla suçladı ve Tahran’daki radar istasyonunu hedef aldı. Trump ise “İran’dan da İsrail’den de memnun değilim” diyerek ilk kez iki tarafa birden sert çıktı.

İsrail de 'güç gösterisi yaptık' dedi
İsrail cephesi ise İran’ın askeri ve psikolojik olarak zayıflatıldığını ileri sürdü. Ancak İran’a yapılan saldırılar sonrasında bölgesel gerilim arttı, Batı Şeria ve Gazze’de yeni protesto dalgaları başladı. Ayrıca İsrail’in saldırıları ateşkes sonrası da devam etti ve uluslararası toplumun tepkisini çekti.

Uzmanlar: “Net bir kazanan yok”
New York Times’a konuşan Uluslararası Kriz Grubu yetkilileri durumu şöyle özetledi:
“ABD, İran’ın nükleer kapasitesini gerilettiğini, İsrail rakibini zayıflattığını, İran ise süper güçlere karşı direnç gösterdiğini savunuyor. Ama her üç taraf da itibari kayba uğradı. Savaş sonrası ekonomik, siyasi ve sosyal dengeler artık eski hâline dönmeyecek.”

Ateşkes var ama barış hâlâ uzakta
Trump’ın arabuluculuğuyla ilan edilen ateşkesin ardından kısa süreli bir sessizlik yaşansa da, taraflar birbirini ihlalle suçlamaya devam ediyor. İsrail sabah saatlerinde İran’ın yeniden füze gönderdiğini iddia ederken, İran bu iddiayı yalanladı.

Orta Doğu'da 12 günlük savaş, büyük yıkımlar ve karşılıklı zafer söylemleriyle sona erdi. Ancak görünen o ki, bölgede kalıcı barışın tesis edilmesi hâlâ çok uzak.