Su Biterse Para Ne İşe Yarar?

Sessizce akarken değerini unuttuğumuz, musluğu her açtığımızda bizim için sonsuza kadar
var olacağını sandığımız su.
Ne var ki doğa artık eski cömertliğinde değil.
Aslında bunu biliyoruz.
Belki de uzun zamandır biliyoruz.
Nehirler çekiliyor, göller küçülüyor, yer altı suları her yıl biraz daha derine kaçıyor. Bir
zamanlar bereketin simgesi olan topraklar susuzlukla sınanıyor. Ve biz hâlâ ekonomik
büyümeyi konuşurken, ekonominin görünmeyen sermayesini tüketiyoruz.
Çünkü su sadece çevresel bir kaynak değildir.
Su, ekonominin de ham maddesidir.
Bir fabrikanın üretim bandında, bir çiftçinin tarlasında, enerji santralinin türbinlerinde,
soframıza gelen ekmeğin hikâyesinde hep su vardır. Görmeyiz ama her ürünün içinde biraz
nehir, biraz yağmur, biraz da gelecek saklıdır.
İşte bu yüzden asıl soru şudur:
Suyu kaybettiğimiz bir dünyada, sahip olduğumuz servetin anlamı kalır mı?
Bugün dünyanın birçok bölgesinde bu sorunun cevabı verilmeye başlandı bile.
Kuraklık artık yalnızca meteoroloji raporlarının konusu değil. Tarımın, sanayinin, enerjinin ve
hatta finans piyasalarının gündeminde yer alıyor. Çünkü suyun olmadığı yerde üretim
azalıyor, maliyetler artıyor, tedarik zincirleri kırılıyor ve ekonomik kırılganlıklar büyüyor.
Aslında yaşadığımız çağın en büyük çelişkilerinden biri de burada ortaya çıkıyor.

Bir yanda büyüme hedefleri koyuyoruz.
Diğer yanda o büyümeyi mümkün kılan doğal kaynakları hızla tüketiyoruz.
Sanki ağacın dallarını büyütmeye çalışırken köklerini kesiyoruz.
Bir zamanlar su zengini olduğu düşünülen ülkemiz, bugün su stresi yaşayan ülkeler arasında
yer alıyor. Artan nüfus, değişen iklim koşulları, plansız tüketim ve verimsiz kullanım
alışkanlıkları bize aynı gerçeği fısıldıyor:
Su, sanıldığından çok daha kırılgan bir miras.
Bu gerçeği en iyi duyanlar ise toprağın dilini bilenler.
Çiftçiler...
Yağmuru bekleyen, kuruyan kuyuların başında endişeyle duran, bir mevsimin bütün emeğini
birkaç damla suya emanet eden insanlar...
Onlar yıllardır bize aynı şeyi anlatmaya çalışıyor:
Su varsa üretim var.
Su varsa yaşam var.
Su varsa gelecek var.
İş dünyası için de durum farklı değil.
Yakın gelecekte şirketlerin değeri yalnızca bilanço büyüklükleriyle değil, doğal kaynakları ne
kadar etkin yönettikleriyle de ölçülecek. Karbon yönetimi kadar su yönetimi de kurumsal
dayanıklılığın temel göstergelerinden biri olacak.
Bugün şirketlerin su ayak izlerini hesaplıyor, havzalarının geleceğini analiz ediyor, yıllar
sonra karşılaşabilecekleri su risklerini modelliyoruz. Aslında rakamların arasına gizlenmiş bir
hikâyeyi okumaya çalışıyoruz.
Bir fabrikanın yarın üretip üretemeyeceğini...
Bir tarlanın gelecek yıl yeşerebilip yeşeremeyeceğini...
Bir şehrin çocuklarına yeterli su bırakıp bırakamayacağını...
Çünkü geleceğin en önemli sorularından biri artık:
"Ne kadar büyüyeceğiz?" değil,
"Ne kadar suyla yaşayacağız?" sorusu.

Birleşmiş Milletler'in 6. Sürdürülebilir Kalkınma Amacı olan "Temiz Su ve Sanitasyon" da
tam olarak bunu anlatıyor. Temiz suya erişim yalnızca çevresel bir hedef değil; gıda
güvenliğinin, ekonomik kalkınmanın, toplumsal refahın ve iklim direncinin temelidir.
Bazen geleceği kurtarmak için büyük teknolojilere ihtiyaç duyduğumuzu düşünüyoruz.
Oysa bazı çözümler bir damla suyu israf etmemek kadar basit.
Bazıları üretimde verimliliği artırmak.
Bazıları yağmur suyunu toplamak.
Bazıları ise doğaya borçlu olduğumuzu hatırlamak.
İnsanlık uzun yıllardır doğanın sahibi gibi davranıyor.
Oysa biz onun sahibi değil, misafiriyiz.
Ve hiçbir misafir, ev sahibinin kaynaklarını sonsuza kadar tüketemez.
Belki de artık servetin tanımını değiştirme zamanı gelmiştir.
Gerçek zenginlik; kurumuş nehirlerin, çatlamış toprakların ve susuz şehirlerin ortasında
biriken para değildir.
Gerçek zenginlik; bir çocuğun avuçlarına doldurabildiği temiz su, bir çiftçinin umutla baktığı
yeşil filiz ve gelecek kuşaklara da üretim yapabilecek kadar sorumlulukla yönetilen
işletmelerdir.
Çünkü bize yalnızca şirketlerimizi büyütme görevi verilmedi.
Bize toprağı koruma sorumluluğu da verildi.
Bize teknolojiyi geliştirme imkânı verildi.
Ama aynı zamanda suyu koruma emaneti de bırakıldı.
Geleceğe bırakacağımız miras; yalnızca fabrikalar, binalar ve finansal tablolar olmayacak.
Akmaya devam eden bir nehir de bizim mirasımız olacak.
Ve günün sonunda bütün ekonomik teoriler, bütün yatırım planları, bütün büyüme rakamları
tek bir gerçeğin karşısında sessizleşecek:
Su biterse, para ne işe yarar?

Büşra Yoldaş
Kurucu, ETERNA Sürdürülebilirlik
Çevre Yüksek Mühendisi