Küba'da 160 Yıllık İlginç Meslek: Puro Sararken Kitap Dinleyerek Maaş Alıyorlar

Küba’nın dünyaca ünlü puro fabrikalarında, saatler süren monoton tütün sarma işini kültür ve edebiyatla buluşturan asırlık bir gelenek yaşatılmaya devam ediyor. "Lector de tabaquería" (Puro fabrikası okuyucusu) adı verilen profesyonel okuyucular, her gün ellerinde kitap ve gazetelerle kürsüye çıkarak çalışanlara yüksek sesle edebî eserler ve güncel haberler okuyor.

İlk kez 1865 yılında Havana’daki El Fígaro fabrikasında başlayan ve gazeteci Saturnino Martínez’in öncülük ettiği bu uygulama, işçilerin kendi aralarında para toplayarak bir okuyucu kiralamasıyla doğdu.

Dünya Klasiklerinden Siyasi Bilince

Puro işçilerinin saatlerce süren el işçiliği sırasında genel kültürlerini artırmayı hedefleyen bu gelenek, zamanla dev bir edebiyat arşivine dönüştü. Okuma süreçlerinde öne çıkan başlıklar şu şekilde sıralanıyor:

• Edebî Repertuvar: Kürsüdeki okuyucular Victor Hugo, Alexandre Dumas, William Shakespeare ve Honoré de Balzac gibi dünyaca ünlü yazarların eserlerini seslendiriyor. Hangi kitabın okunacağına ise çoğunlukla işçiler karar veriyor.

• Günün Akışı: Sabah saatlerinde güncel gazete haberleri ve fabrika duyuruları aktarılırken, günün geri kalanında uzun romanlar, şiirler ve tarih kitapları okunuyor.

• Markalara İlham Kaynağı: Montecristo ve Romeo y Julieta gibi dünyaca ünlü bazı Küba puro markalarının isimlerini, işçilerin sarım yaparken dinlediği bu romanlardan aldığı biliniyor.

Ulusal Kültürel Miras İlan Edildi

Zaman içinde fabrika kürsüleri yalnızca birer edebiyat durağı olmakla kalmayıp, işçilerin örgütlenmesine ve eğitimine katkı sağlayan toplumsal alanlara dönüştü. Fabrika sahiplerinin ve dönemsel baskıların engelleme çabalarına rağmen ayakta kalan gelenek, 1959 Küba Devrimi’nin ardından sektörün kamulaştırılmasıyla resmi bir meslek statüsü kazandı.

2012 yılında Küba tarafından Ulusal Kültürel Miras ilan edilen bu özel meslek, günümüzde ülkedeki 200’den fazla puro fabrikasında aktif olarak sürdürülüyor. Okuyucular, güçlü diksiyonları ve geniş genel kültürleriyle gün boyu tütün saran işçilere eşlik etmeyi sürdürüyor.