IAOM Avrasya Başkanı Ulusoy: Karadeniz’de Risk Artarken Türkiye Tahıl Tedarikinde Güvende

Uluslararası Un Sanayicileri ve Hububatçılar Birliği (IAOM) Avrasya Başkanı Dr. Eren Günhan Ulusoy, küresel tahıl piyasalarındaki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Karadeniz merkezli askeri gerilim, Avrupa’daki aşırı kuraklık ve Türkiye’nin tarım ile ticaret stratejilerine ilişkin açıklamalarda bulunan Ulusoy, küresel gıda güvenliği açısından risklerin arttığını ancak Türkiye’nin iç pazar tedariki açısından avantajlı bir konumda olduğunu belirtti.

Türkiye un sektörünün yıllık 32 milyon ton üretim kapasitesine sahip olduğunu ve küresel un ticaretinden yüzde 23 pay aldığını ifade eden Ulusoy, Türkiye’nin 11 yıldır dünyanın un ihracat şampiyonu olduğunu hatırlattı.

Karadeniz’de lojistik hatlar risk altında

Rusya-Ukrayna savaşının son dönemde liman altyapılarını ve yük gemilerini doğrudan hedef alan bir boyuta ulaştığına dikkat çeken Ulusoy, mevcut tablonun 2022’de yaşanan ilk kriz döneminden daha hassas olduğunu söyledi.

Ulusoy, “2022'deki savaşın ilk aşamasında Ukrayna limanları kapalı, Rusya limanları ise açıktı. Ancak bugün gelinen noktada her iki ülkenin de lojistik ve liman altyapıları, İzmail ve Karadeniz hatları karşılıklı saldırıların hedefi durumunda. Bu durum riskin boyutunu tırmandırıyor” dedi.

Rusya ve Ukrayna’nın dünya buğday tedarikinin yaklaşık yüzde 30’unu karşıladığını belirten Ulusoy, bu ülkelerin ihracat kapasitelerinde yaşanabilecek aksaklıkların küresel piyasaları doğrudan etkilediğini ifade etti.

Ulusoy, ABD Tarım Bakanlığı’nın son tahminlerine göre lojistik sorunlar nedeniyle Rusya’nın buğday ihracat beklentisinin 43-46 milyon ton, Ukrayna’nın ihracat beklentisinin ise 13,5 milyon ton seviyelerine çekildiğini aktardı.

Türkiye’de buğday üretiminde rekor beklentisi

Küresel piyasalardaki fiyat dalgalanmalarına rağmen Türkiye’nin iç pazarda avantajlı bir konumda bulunduğunu belirten Ulusoy, bu yılki tahıl üretiminin oldukça verimli geçtiğini söyledi.

Yağışların geçen yıla göre yüzde 76 arttığını belirten Ulusoy, buğday üretiminde yeni bir rekor beklendiğini ifade ederek, buğday rekoltesinin 24,5 milyon ton seviyesine ulaşmasının beklendiğini açıkladı.

Ulusoy, “Hem başarılı geçen yerli hasadımız hem de güçlü stok yapımız sayesinde Türkiye, dünyada yaşanan bu kısa vadeli tedarik krizinden tam anlamıyla izole durumdadır. İç pazarda kısa ve orta dönemde bir arz veya tedarik problemi beklemiyoruz” değerlendirmesinde bulundu.

Avrupa’daki kuraklık Türkiye için fırsata dönüşebilir

Avrupa genelinde etkisini artıran kuraklığın tarımsal üretim üzerinde baskı oluşturduğunu belirten Ulusoy, yaşanan rekolte kayıplarının Türkiye’nin un ve unlu mamuller sektöründeki ihracat gücünü daha da artırabileceğini söyledi.

Ulusoy, “Avrupa'daki kuraklık rekolte kaybına yol açarken, Türkiye'nin un ve unlu mamuller sanayiindeki üretim kapasitesi ve lojistik hakimiyeti bölgesel pazarlarda bizi bir adım öne çıkarıyor” dedi.

Küresel buğday ticaretinde Rusya ve Ukrayna’nın paylarının azalmasıyla ABD, Kanada ve Kazakistan gibi ülkelerin daha fazla öne çıktığını belirten Ulusoy, işlenmiş hububat ürünlerinde Türkiye’nin Avrupa’daki açığı kapatabilecek önemli aktörlerden biri olduğunu ifade etti.

Sektörün buluşma noktası bu kez Taşkent olacak

Türkiye’nin 11 yıldır dünyanın un ihracat şampiyonu olduğunu belirten Ulusoy, aynı zamanda ABD merkezli ve 130 yıllık geçmişe sahip IAOM’in Avrasya Bölgesi Başkanlığı’nın Türkiye tarafından yürütüldüğünü hatırlattı.

32 ülkeden oluşan IAOM Avrasya Bölgesi’nin 2 milyarı aşkın nüfusu ve 7,1 trilyon dolarlık ekonomik büyüklüğü bulunuyor. Bölge, dünya buğday üretiminin yüzde 30’unu ve dünya un ihracatının yüzde 55’ini temsil ediyor.

Bu kapsamda 5. IAOM Eurasia Konferansı ve Sergisi, 28-29 Eylül 2026 tarihlerinde ilk kez Özbekistan’ın başkenti Taşkent’te düzenlenecek.

Rusya, Ukrayna, Orta ve Doğu Avrupa, Baltık ülkeleri, Kazakistan, Orta Asya Cumhuriyetleri, ABD, Orta Doğu ve Afrika’dan 1.000’in üzerinde sektör profesyonelinin katılması beklenen etkinlikte hububat, un, makarna, bulgur ve yem üreticilerinin yanı sıra değirmen makineleri, laboratuvar ekipmanları, lojistik, depolama ve paketleme sektörlerinden temsilciler bir araya gelecek.

Bu yıl konferansın ana teması ise “Avrasya’da Tahıl, Değirmencilik ve Pazarlar” olarak belirlendi.

“Kongre programımız her zamankinden daha fazla önem taşıyor”

Konferansın bu yıl ilk kez Özbekistan’da düzenleneceğini belirten Ulusoy, Taşkent’in stratejik konumuna dikkat çekti.

Ulusoy, “Özbekistan, güçlü değirmencilik sektörü ve Kazakistan’dan sağladığı buğdayla komşu ülkelere yaptığı un ihracatıyla stratejik öneme sahip bir ülke. Karadeniz’deki sorun nedeniyle buğdayın yukarı yönlü hareket yaşadığı ve yeni rotaların belirlediği bu zaman diliminde kongre programımız her zamankinden daha fazla önem teşkil ediyor” ifadelerini kullandı.

Etkinliğin açılış konuşmalarını Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Özbekistan Tarım Bakanı İbrohim Abdurahmonov, TMO Genel Müdürü Ahmet Güldal ve IAOM ABD Başkanı Mike Wiechman yapacak.

Konferansın, küresel tahıl ticaretindeki yeni rotaların, bölgesel üretim kapasitesinin ve değişen pazar dinamiklerinin ele alınacağı önemli bir sektör buluşması olması bekleniyor.