Ayasofya’nın Altında 9 Kilometrelik Gizli Ağ! Çalışmalar Hız Kazandı

İstanbul’un simge yapılarından Ayasofya’da kapsamlı restorasyon çalışmaları sürüyor. Tarihi yapının görünen bölümlerinin yanı sıra ziyaretçilerin erişemediği alt ve kapalı alanlarda da temizlik, inceleme ve güçlendirme çalışmaları gerçekleştiriliyor.

Çalışmalar sırasında Ayasofya’nın altında geniş bir yer altı sisteminin bulunduğu ortaya konulurken, bu alanların galeriler, geçitler ve tünellerden oluştuğu belirtildi. Yer altındaki bazı bölümlerin yaklaşık 9 kilometreye kadar uzandığı ifade edilirken, tüm alanların güvenli şekilde incelenebilmesi için çalışmaların sürdüğü kaydedildi.

Çamur ve Balçık Temizleniyor

Yer altı bölümlerinin tamamında ulaşımın kolay olmadığı, bazı noktalarda çökmeler nedeniyle geçişlerin engellendiği belirtildi.

Ekipler, söz konusu alanlarda biriken çamur ve balçığı temizlerken, nemin kontrol altına alınması ve yapısal güvenliğin sağlanması için de çalışmalar yürütüyor. Restorasyon sürecinde önceliğin tarihi dokunun korunması ve alanların bilimsel yöntemlerle incelenmesi olduğu vurgulanıyor.

Güvenli hale getirilebilecek bölümlerin çalışmaların tamamlanmasının ardından ziyaretçilere açılması da seçenekler arasında bulunuyor. Böyle bir düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde Ayasofya’nın bugüne kadar ziyaretçilerin göremediği farklı bir tarihi katmanının da ortaya çıkarılması bekleniyor.

Kubbenin Altında Kapsamlı İnceleme

Ayasofya’daki restorasyonun önemli aşamalarından birini ise ana kubbede yürütülecek çalışmalar oluşturuyor.

Yüzyıllardır kapsamlı biçimde ele alınmayan bazı kubbe bölümlerinde çatlaklar nedeniyle su sızıntıları meydana gelebildiği, bunun da iç mekândaki mozaik ve bezemeler açısından risk oluşturduğu belirtiliyor.

Bu nedenle kubbeye dışarıdan müdahale edilerek gerekli bakım, onarım ve güçlendirme çalışmalarının yapılması planlanıyor.

Radar ve Lazer Taraması Yapılacak

Kubbenin kontrollü şekilde açılmasının ardından radar ve lazer teknolojileri kullanılarak ayrıntılı tarama yapılacak.

Bu yöntemlerle çıplak gözle tespit edilemeyen çatlak, boşluk ve diğer yapısal sorunların belirlenmesi amaçlanıyor. Elde edilen sonuçlara göre güçlendirme çalışmalarının kapsamı netleştirilecek.

Restorasyonun ibadet ve ziyaret faaliyetleri devam ederken yürütülmesi nedeniyle süreç öncesinde kapsamlı mühendislik çalışmaları gerçekleştirildi. Kubbenin altında oluşturulan platformun taşıma kapasitesi, kullanılan malzemeler ve montaj sistemi çeşitli testlerden geçirildi.

Hedef 2027 Sonu

Ayasofya’nın restorasyonunda kubbe çalışmalarının en az bir yıl sürecek yoğun bir süreç olması bekleniyor.

Cephelerde ise aynı anda birden fazla noktada çalışma yürütülebildiği için sürecin daha hızlı ilerlemesi hedefleniyor. Restorasyon çalışmalarındaki genel hedef, 2027 yılının sonuna kadar Ayasofya’nın dış görünümünün büyük ölçüde eski haline getirilmesi.

Bu süreçte cephelerdeki çalışmaların önemli bölümünün tamamlanması ve mevcut iskelelerin büyük kısmının kaldırılması planlanıyor.

Ancak restorasyonun 2027 sonunda tamamen sona ermesi beklenmiyor. Özellikle yapının alt katlarında ve dışarıdan görünmeyen bölümlerinde bilimsel inceleme, temizlik ve güçlendirme çalışmalarının daha uzun süre devam edebileceği belirtiliyor.

Ayasofya’nın altında bulunan yer altı ağının kapsamının çalışmalar ilerledikçe daha net ortaya çıkması beklenirken, güvenli hale getirilen bölümlerin gelecekte ziyarete açılması ihtimali de tarihi yapıya ilişkin yeni bir ziyaret rotasının oluşmasının önünü açabilir.